Bilişsel Davranışçı Terapi Teknikleri Nelerdir?

Bilişsel davranışçı terapi (BDT), pek çok tekniğin kullanıldığı bir terapi yöntemidir. Aşağıda, literatürde yer alan bazı temel teknikleri bulabileceksiniz. Söz konusu teknikler, belirli kategoriler altında ele alınmaktadır.

BDT’de Temel Görüşme Teknikleri

Yönlendirilmiş Keşif: Bir dizi soru ile danışanın farkında olmadığı bilginin farkına varması amaçlanır. Danışanın iyi dinlenmesi ve yansıtılması, açığa çıkan bilginin özetlenmesi ve yeni bilgisini eski çarpık inancına
uygulayarak, yeni bilgi ışığında yeniden değerlendirmesine dayanır.
Sokratik Sorgulama: Sokratik yöntem Beck ve Ellis tarafından terapinin bir parçası olarak görülür. Sokratik yöntemin temel bileşenleri sistematik sorgulama, tüme varım ve evrensel tanımlamalardır. Ard arda yöneltilen soruların yardımıyla, soruların yönlendirildiği kişinin mantık yardımıyla inançlarının geçerliliğini değerlendirmesini sağlar. Yardımlaşmacı bir biçimde yürütülen bir araştırmaya benzer. Yerinde sorularla hem kişinin merakı uyandırılır hem de kişi bildiklerinden yola çıkarak bilmediklerini öğrenir.
(Ayrıntılı okuma için tıklayınız.)

BDT’de Yeniden Yapılandırma Teknikleri

Kognitif Çarpıtmaları Bulmak: Her bir olumsuz düşünce, çarpıtmalar listesi kullanılarak saptanır.
Deneysel Teknik: Danışan olumsuz düşüncelerinin doğruluğunu test etmek için bir deney yapar.
Kanıtı İncelemek: Olumsuz düşünceyi destekleyen ve desteklemeyen kanıtlar incelenir.
Araştırma Yöntemi: Danışan düşünce ve tutumlarının geçerliliğini bulmak için bir araştırma yapar
Çifte Standart Tekniği: Başkaları referans gösterilerek, onların başına aynı durum gelse danışan nasıl değerlendirirdi, aynı durumu kendisinde nasıl farklı değerlendiriyoru farketmesi sağlanır
Derecelenmiş Düşünce: Danışana, olayları siyah ya da beyaz kategoriler halinde düşünmek yerine, ikisi arasında yer alan gri tonlarının da olduğunu göstermek
Semantik Yöntem: Duygusal olarak daha az yüklü bir dili yerleştirmek amaçlanır
Yeniden Atfetme: Herhangi bir durumla ilgili, bireyin sadece kendisini ya da tam tersi başkalarını sorumlu görerek suçlaması yerine,yol açan tüm etkenleri göz önüne alarak hareket etmek.
Paradoksu Kabul Etme: Eleştiri karşısında kendini savunmaya çalışmak yerine, eleştirideki gerçeklik payını görüp, kabullenme.
Kendini İzleme: Günlük olarak olumsuz otomatik düşüncelerin sayılması.
Utanca Saldırı: Toplum içinde utanılacak şeyler yapılarak sonucun değerlendirilmesi.

BDT’de Açığa Çıkarma Teknikleri

Odağı Değiştirme: Danışanın sürekli yakındığı konular yerine yaşamının diğer alanları ve o alanlardaki sorunları gündeme getirme.
Dikine Ok Tekniği: Eğer danışanın olumsuz düşüncesi doğruysa bunun onun için anlamı ne? sorusuyla olumsuz düşünce ortaya çıkarılmaya çalışılır.
Diyelim ki Öyle Tekniği: Olabilecek en kötü şey ne? Bunun olma olasılığı ne? Eğer olursa buna dayanabilir mi?

BDT’de Rol Playing (Oynama) Teknikleri

Seslerin Dışlaştırılması: Danışan ve terapistin sırasıyla olumsuz ve olumlu düşünceleri seslendirmesidir.
Korkulan Fantezi Tekniği: Danışanın kötü hissetmesine neden olan en olumsuz sonuçları terapist seslendirir. Danışan bunları yanıtlar.
Biliş ve duygu arasındaki bağın fark edilmesi, otomatik düşüncelerin izlenmesi, otomatik düşünceyi destekleyen ve desteklemeyen delillerin incelenmesi, işlevsel olmayan inançların daha işlevsel inançlarla yer değiştirilmesi, danışanın otomatik düşüncelerinin altında yatan temel inançların ya da şemaların belirlenmesi ve olumsuz olanların değiştirilmesi aşamalarından oluşan bilişsel davranışçı terapi yaklaşımının, depresyon, anksiyete, obsesif kompulsif bozukluk, kişilik bozuklukları gibi psikopatolojik durumlarla, stresle ilgili semptomlar, evlilik sorunlarının tedavisinde etkili olduğu pek çok çalışmada gösterilmiştir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir